Stosowanie środków dysleptycznych

Na koniec omówimy stosowanie środków dysleptycznych, czyli zagadnienie wywoływania psychoz eksperymentalnych, modelowych. Jedną ze względnie prostych metod badania uspokajającego działania leków neuroleptycznych jest analiza wpływu tych leków na znane i proste w obserwacji instynktowe zachowanie zwierząt. Opiszemy jeden z ciekawszych eksperymentów, przeprowadzanych na małych rybkach tzw. bojownikach syjamskich. Otóż gdy spotkają się dwa samce -tego gatunku, zaczyna się walka. Jeszcze przed walką następuje wyraźna zmiana ubarwienia rybki (pod wpływem specjalnych hormonów), dalej-płetwa grzbietowa wyprostowuje się ku ‚górze, a boczne – rozkładają się szeroko w płaszczyźnie poziomej. Następnie każdy z przeciwników próbuje odpędzić wroga za pomocą silnego prądu wody, wytwarzanego przez ruchy płetw. Gdy to się nie udaje samce przechodzą do właściwej walki, początkowo polegającej na «uderzaniu przeciwnika płetwami, ale później i na atakowaniu zębami – jeden z przeciwników zmuszony jest do ucieczki.

Jeżeli rozpuścimy w wodzie pewną ilość leku neuroleptycznego (zostaje on wchłonięty przez skrzela ryb), to nie dochodzi ani do walki, ani nawet do wstępnych stadiów – zmiany barwy ciała oraz rozstawiania płetw. Łatwa do badania, bo często występująca, jest reakcja „przestrachu” u chomików. W trakcie walki z przeciwnikiem, a także w niektórych innych okolicznościach, chomik rzuca się na grzbiet i szybko porusza wyprostowanymi kończynami, chroniąc się w ten sposób przed ugryzieniem w okolicach brzucha. Kiedy przeciwnik odchodzi, zwierzę przewraca się z powrotem na łapy. Często po ustąpieniu zagrożenia – chomik myje się przez dłuższy czas. Niekiedy, nie wstając – zasypia. Częstość i nasilenie reakcji w określonej jednostce czasu można notować lub filmować. Środki neuroleptyczne hamują tę reakcję.

Podobne wpisy