Środki pobudzające

Środki pobudzające są w pewnym sensie antagonistami środków uspokajających, jednak nie należy tego antagonizmu rozumieć zbyt dosłownie. Podstawowe działanie tych grup jest rzeczywiście diametralnie różne, ale niezupełnie przeciwstawne. Na przykład amfetamina nie usuwa niektórych skutków działania barbituranów: już na spowolnienie i brak jasności myślenia, pojawiające się po barbituranach, działa słabo nie usuwa też niezborności ruchów, zamazania mowy i innych skutków większych ich dawek. Bardzo duże, toksyczne dawki przedstawicieli obu grup powodują te same skutki: amfetamina nie pobudza już ośrodkowego układu nerwowego, lecz hamuje, a następnie poraża jego czynności.

Mówimy o tym aby wyjaśnić, jak dalece ograniczony jest zakres stosowania środków pobudzających w celu „korygowania” działania innych przeciwstawnych środków. Dowodzą tego liczne eksperymenty laboratoryjne, a także doświadczenia tych osób, które przyzwyczaiły się do nadużywania obu grup leków (uspokajających i pobudzających) jednocześnie. Wracając do kwestii leczenia depresji: leki pobudzające jak widać, nie okazały się tu szczególnie przydatne. Następna grupa leków, już tym razem bardziej wartościowych, pojawiła się przypadkowo. Zauważono mianowicie, że stosowany w latach czterdziestych i pięćdziesiątych lek prątkostatyczny (działający na prątki gruźlicy), hydrazyd o wzorze: wyraźnie poprawia napęd i nastrój. Spróbowano więc stosować ten lek u chorych depresyjnych. Wyniki były zasadniczo pozytywne: hydrazyd powodował poprawę napędu, może nie tak uderzającą, jak leki ‚pobudzające, ale bez nasilonych objawów wtórnych. Działał dłużej, niż na przykład amfetamina, jednocześnie dość wyraźnie poprawiał nastrój. Podawanie hydrazydu przez dłuższy czas powodowało stopniową, stałą poprawę stanu psychicznego.

Doświadczenia przeprowadzone ,na zwierzętach pozwoliły wykryć mechanizmy biochemiczne i fizjologiczne, wyjaśniające sposób działania hydrazydu i naświetlające różnicę między efektami podawania hydrazydu i amfetaminy. Okazało ‚Się, że hydrazyd wpływa w istotny sposób na nie-które procesy biochemiczne, zachodzące w ustroju, a ściśle związane z czynnościami ośrodkowego układu nerwowego.

Podobne wpisy